ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik askeri saldırıları "iki üç hafta daha çok sert şekilde sürdüreceğini" açıkladı. Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği "Ulusa Sesleniş" konuşmasında İran'ı "Taş Devri"ne geri götürme tehdidinde bulunan Trump, "Onları ait oldukları yere, Taş Devri'ne geri götüreceğiz" ifadesini kullandı.
Hürmüz Boğazı İçin 6 Nisan Ultimatomu
Trump konuşmasında, daha önce İran'a Hürmüz Boğazı'nı açması için verdiği 6 Nisan son tarihine değinmedi. Ancak petrol taşımacılığı için kritik öneme sahip boğazın yeniden açılmaması halinde İran'ın enerji altyapısını yok etmekle tehdit ediyor. Savaştan önce Hürmüz Boğazı'ndan taşımacılık herhangi bir engelleme olmaksızın normal şekilde gerçekleştirilebiliyordu.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Trump'ın açıklamasının ardından X hesabından "Taş Devri'ne dönüş" mesajını paylaştı. Hegseth, uluslararası hukuku ihlal ettiği ve savaş suçu işlediği eleştirilerinin hedefinde bulunuyor.
NATO'dan Çekilme Tehdidi Gündeme Gelmedi
Trump konuşmasında, İran'a kara harekatı veya NATO'dan ayrılmaktan söz etmedi. Önceki gün NATO'dan çekilmeyi "ciddi ciddi değerlendirdiğini" açıklayan Trump, "Biz Ukrayna'da onların yanında olduk" diyerek İran savaşına katılmayan Avrupa ülkelerini eleştirmişti.
Petrol Fiyatları Rekor Seviyelerde
Trump'ın açıklamalarının ardından petrol fiyatları yüzde 4 daha yükseldi ve Brent petrol varil başına 106 dolara çıktı. ABD-İsrail'in saldırılarının başladığı 28 Şubat'ta Brent petrol 70 dolar civarından işlem görüyordu. Petrol fiyatlarındaki yükseliş tüm dünyada enflasyonu artırıcı etki yaparken büyüme politikalarına da zarar veriyor.
Müzakereler Konusunda Çelişkili Mesajlar
Trump İran konusunda çelişkili mesajlar veriyor. Birkaç haftadır "İran'la müzakere yapıldığını ve ilerleme sağlandığını" iddia eden Trump'a karşı Tahran bu açıklamaları yalanlanıyor. Dün İran'ın "kendisi ile bir anlaşma yapmak zorunda olmadığını" söyleyen Trump, bir anlaşma olmasa da 2-3 hafta içinde savaşı sonlandıracaklarını açıklamıştı.
Savaş başladığı sırada Washington ve Tahran heyetleri müzakereleri sürdürüyor ve taraflardan "görüşmelerde ilerleme sağlandığı" yönünde açıklamalar geliyordu. Savaşın başında Trump, tüm harekatın en fazla dört hafta süreceğini savunmuştu.
Kara Harekatı Sinyalleri
Seçim kampanyasında savaşlara karşı olduğunu söyleyen ve Amerikan askerlerinin "Ortadoğu'da ölmesine izin vermeyeceğini" savunan Trump, son birkaç gündür İran'a kara harekatı düzenlenebileceği yönünde mesajlar veriyordu. Geçen hafta Amerikan basını, bir kara operasyonuna işaret ederek Pentagon'un "nihai darbeye" hazırlandığını yazdı.
Savaş beşinci haftasında devam ederken Trump, savaşın başında İran'ın öldürülen dini lideri Ali Hamaney'in çizgisini devam ettirecek birini kabul etmeyeceklerini de söylemişti. Bu göreve sertlik yanlısı olduğu belirtilen oğlu Mücteba Hamaney getirilmişti.
