Libya'nın doğusunda kontrolü elinde bulunduran Halife Hafter, Birleşmiş Milletler ambargolarına rağmen Türk ve Çin yapımı insansız hava araçları elde ettiği iddia ediliyor. Reuters'ın haberine göre ticari uydu görüntüleri, Nisan ile Aralık 2024 ayları arasında Bingazi şehrinin yaklaşık 100 kilometre doğusundaki çölde yer alan El Hadım hava üssünde en az üç İHA'nın bulunduğunu gösteriyor.
Bayraktar TB2 ve Çin Yapımı Dronlar Tespit Edildi
Uydu görüntülerini inceleyen uzmanlar, İHA'lardan birinin büyük olasılıkla Çin yapımı Feilong-1 (FL-1) adlı gelişmiş bir gözetleme ve saldırı dronu olduğunu belirledi. Üç uzman ise diğer araçların, Türkiye merkezli Baykar yapımı Bayraktar TB2 dronları olduğunu belirtti. Uzmanlar söz konusu İHA'ların başka modellerden de olabileceği ihtimalinin altını çizdi.
Reuters, İHA'ları kimin ve ne zaman tedarik ettiğini belirleyemediğini açıkladı. Taraf ülke ve İHA üreticileri ajansın sorularını yanıtsız bıraktı. Bayraktar TB2 dronları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın damadı Selçuk Bayraktar'ın Baykar şirketi tarafından üretiliyor.
Sudan Bağlantısı İddiası
Libya merkezli düşünce kuruluşu Sadeq Enstitüsü Başkanı Anas El Gomati, bu silahların komşu Sudan'daki Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) paramiliter grubuna giden ikmal hatlarını savunmak için de kullanılabileceğini söyledi. Hafter, Hızlı Destek Kuvvetleri'ni desteklediği iddialarını reddediyor.
Gomati, Reuters'e verdiği demeçte, Hafter'e bağlı Libya Ulusal Ordusu'nun bu tür insansız hava araçlarını kullanacak teknik kapasiteye sahip olmadığını belirterek "Soru şu ki: Bunları kim kullanıyor?" diye sordu.
2014-2020 Libya İç Savaşında İHA'ların Rolü
İHA'lar Libya Ulusal Ordusu'nun BM tarafından tanınan Trablus'taki hükümeti devirmeye çalıştığı 2014-2020 Libya İç Savaşı'nda önemli bir rol oynamıştı. Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Rusya gibi ülkeler Hafter'i desteklerken, Türkiye savaş boyunca Trablus merkezli yönetimi destekledi. Çin ise taraf tutmaktan kaçındı.
Türkiye-Hafter İlişkilerinde Yumuşama
Türkiye ile Hafter arasında 2024 yılında yumuşama adımları atılmıştı. Türkiye, 2019'da Trablus'taki hükümetle imzaladığı denizcilik anlaşmasının Hafter tarafından da tanınmasını istiyor. MİT Başkanı İbrahim Kalın, Ağustos 2024'te Hafter ve oğlu Saddam'la Bingazi'de bir araya gelmişti.
Libya Ulusal Ordusu görüşmenin "istihbarat ve güvenlik alanlarında iş birliğini güçlendirme" amacıyla gerçekleştirildiğini belirtmişti. Libya Ulusal Ordusu'nda üst düzey komutan olan Saddam Hafter, 2024'te üç kez Ankara'yı ziyaret etmiş ve Savunma Bakanı Yaşar Güler de dahil olmak üzere üst düzey yetkililerle görüşmüştü.
Türkiye Savunma Bakanlığı yürütülen temasları "birleşik bir Libya hedefine yönelik bir adım" olarak değerlendirmişti. Libya'daki savaşan gruplar 2020'de ateşkes konusunda anlaşmıştı. Ülke doğuda Hafter'ın yönetimi ile batıda Başbakan Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Trablus merkezli hükümet arasında bölünmüş durumda.
