Avrupa Birliği, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı tamamen işgal etmesinden sonra yaşanan enerji krizinin etkisiyle geleneksel Afrika yardım politikalarını terk ederek çıkar odaklı ortaklık modeline geçiş yapıyor. Çin, Rusya ve ABD'nin Afrika'daki rekabeti yoğunlaştıkça, AB enerji güvenliği için Afrika ülkeleriyle yeni anlaşmalara yöneliyor.
İtalya gazının yüzde 30'unu Cezayir'den alıyor
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni çarşamba günü yaptığı açıklamada, ülkenin doğal gaz ihtiyacının yüzde 30'undan fazlasının şu anda Cezayir tarafından karşılandığını belirtti. Meloni, İran savaşının Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alması sonucu sekteye uğrayan enerji tedarikinde kaybedilen arzın yerini doldurmak için Cezayir ile daha yakın enerji işbirliğine gidileceğini açıkladı.
Güney Avrupa'nın bir diğer önemli enerji ortağı Nijerya ise Portekiz'in LNG ithalatının yarısından fazlasını sağlayarak kritik bir tedarikçi konumunu koruyor. Afrika'nın coğrafi yakınlığı ve nispeten güvenli nakliye yolları, kıtanın küresel enerji pazarındaki önemini artırıyor.
Eski kalkınma yardımı modelinden uzaklaşma
Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Younous Omarjee, Brüksel'de düzenlenen Afrika'ya Siyahi Bakış forumunda yaptığı konuşmada, "Bugün Afrika ülkeleriyle olan politikamızı gözden geçirmemiz ve modası geçmiş olan ve somut gerçeklerin sonuçlarını yansıtmayan bu kalkınma yardımı politikasından uzaklaşmamız gerektiğine inanıyorum" dedi.
Omarjee, Avrupa'nın Afrika'daki çıkarlarının olduğunu kabul etmesi gerektiğini vurgulayarak, "Çünkü Afrika kıtasındaki kalkınma ve refah Avrupa'daki kalkınma ve refahı belirler. Dolayısıyla bizim Afrika'da çıkarlarımız var ve Afrika ülkelerinin de Avrupa ile ortaklıklarında çıkarları ve menfaatleri var" diye ekledi.
Afrika liderleri kazan-kazan ortaklığı istiyor
Eski Malavi Cumhurbaşkanı Lazarus Chakwera, bu durumun Afrikalı liderler için hem içeride hem de dışarıda fırsatlar yarattığını belirtiyor. Chakwera, "Büyüdükçe, dün amaca uygun olan şey bugün amaca uygun olmayabilir. Dolayısıyla, kazan-kazan durumuna dönüşen bir durum için en iyi nasıl ilerleyebileceğimizi görmek üzere sürekli diyaloğa ihtiyaç vardır" dedi.
Chakwera ayrıca, Avrupa'nın kendi içinde Afrika ülkelerinin kıta genelinde yaptığından çok daha fazla ticaret yaptığına dikkat çekerek, "Kıta dışındaki ülkelerle ikili anlaşmalarımız olduğu kadar kıtadaki ekonomik entegrasyonun da teşvik edilmesi gerektiğini vurguluyoruz" dedi.
Altyapı ve güvenlik zorlukları devam ediyor
Analistler, Avrupa ve Afrika arasındaki enerji bağlarının derinleşmesinin Afrika'daki yatırım akışını ve ekonomik kaderi hızla değiştirebileceğine inanıyor. Ancak bu ticaretin önündeki altyapı ve güvenlik gibi temel zorluklar devam etmekte.
Politika yapıcılar, ABD, Çin ve Rusya'nın artan rekabetinin ortasında Avrupa'nın Afrika'da önemsiz hale gelmemek için yaklaşımını değiştirmesinin an meselesi olduğunu belirtiyor. Afrika kıtasında serbest ticaretin teşvik edilmesi ve bu tür düzenlemelerin uygulanmasını kolaylaştıracak yolların bulunması gerekiyor.
