İklim değişikliğinin neden olduğu ardışık hava şokları, Avrupa'da gıda fiyatlarını dramatik şekilde artırıyor. Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) için Zero Carbon Analytics tarafından yapılan yeni analiz, 2022'den bu yana yaşanan iklim olaylarının Birleşik Krallık'ta kuzu eti fiyatlarını her seferinde yüzde 7 ile 21 arasında yükselttiğini ortaya koydu.
Araştırma, kuzu etini düzenli tüketen 2,6 milyon Britanyalı hane için bunun son üç yılda toplam 168 sterlin (192,64 avro) ilave maliyet anlamına geldiğini gösteriyor. Avrupa ana karasında da benzer bir tablo yaşanıyor; bazı ülkelerde et fiyatlarındaki artışlar yüzde 20'nin üzerine çıktı.
Eurostat: Gıda enflasyonu genel enflasyonu geçti
Eurostat verilerine göre, Avrupa Birliği'nde genel gıda fiyatları geçen yıl yüzde 3,3 arttı. Bu oran, birlik genelindeki yüzde 2,5'lik ortalama enflasyonun üzerinde gerçekleşti. Kuzu etinin maliyeti ise yüzde 7,2 gibi çarpıcı bir oranla yükselerek Avrupa'da en hızlı artan gıda kalemlerinden biri haline geldi.
Paskalya döneminin diğer önemli gıda maddesi çikolatada ise artış daha da sert yaşandı. Aşırı hava koşulları kakao üretiminin geleceğini tehdit etmeyi sürdürürken, çikolata fiyatları tüm ürünler arasında en yüksek artışı kaydetti.
2023-2024 kışındaki yoğun yağışların fatura etkisi
ECIU'nun toprak, gıda ve tarım analisti Chris Jaccarini, "Bu Paskalya'da aileler ve topluluklar kutlama için bir araya gelirken, iklim değişikliğinin maliyeti kendini evlerimizde hissettiriyor" açıklamasında bulundu. Jaccarini, "Kuraklık, aşırı sıcaklar ve şiddetli yağışların çiftçilerin üretim maliyetlerini artırmasının ardından kuzu eti fiyatları uçmuş durumda" diye ekledi.
Analize göre, Birleşik Krallık'ta 2023/2024 kışındaki yoğun yağışlar, 2024 Paskalyası'nda bir kuzu rosto yemeğinin fiyatına 5 sterlin (5,73 avro), 2025 Paskalyası'nda ise 7 sterlin (8,03 avro) daha ekledi. Bu koşullar otların büyümesini zayıflatıyor ve çiftçilerin bel bağladığı tükenmiş saman stoklarının yeniden toparlanmasına zaman tanımıyor.
İklim değişikliği atmosferin nem tutma kapasitesini artırıyor
İnsan kaynaklı iklim değişikliği, aşırı hava olaylarını hem daha sık hem de daha şiddetli hale getiriyor. Hava sıcaklığındaki her 1°C'lik artışta atmosferin yaklaşık yüzde 7 daha fazla nem tutabilmesi, daha yoğun ve şiddetli yağışlara yol açıyor.
Uzmanlara göre bu durum, ılıman iklime sahip, yüksek gelirli ve tarım sektörü gelişmiş bir ülkede bile aşırı hava olaylarının "şaşırtıcı derecede kalıcı fiyat etkileri" bırakabildiğini gösteriyor.
Çiftçi: "Art arda iki çok yağışlı kış geçirdik"
Ceredigion'da koyun yetiştiriciliği yapan Jack Cockburn, yaşanan durumu şu sözlerle açıkladı: "Burada Batı Galler'de, aşırı hava koşulları en büyük sorunumuz. Art arda iki çok yağışlı kış geçirdik; bu da suya doymuş topraklar ve son derece bulutlu hava nedeniyle düşük ışık seviyeleri yüzünden zayıf ot büyümesi anlamına geldi."
Cockburn, sonuçların üretim sürecine doğrudan yansıdığını belirterek, "Kuzular kesime daha düşük ağırlıkla gidiyor ve hayvan başına daha az et elde ediyoruz" dedi.
Küresel ölçekte gıda ve tarım sektörü, toplam sera gazı emisyonlarının üçte birinden sorumlu olarak gösteriliyor ve bu alanda yalnızca fosil yakıtların yakılması önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
