COVID-19'a neden olan SARS-CoV-2 virüsünün yeni bir varyantı olan "Cicada" (BA.3.2), Avrupa kıtasında hızla yayılmaya devam ediyor. İlk kez 2024 yılında tespit edilen bu varyant, bir süre geri planda kaldıktan sonra yeniden ortaya çıkarak uzmanların dikkatini çekmiş durumda.
Avrupa'da son aylarda görülen COVID-19 vakalarının yaklaşık yüzde 30'undan bu yeni varyantın sorumlu olduğu belirtiliyor. Araştırmacılar BA.3.2 varyantını ilk kez Kasım 2024'te Afrika'da tespit etmişti. 2025 boyunca yayılmaya başlayan varyantın, 2026 Şubat ayı itibarıyla en az 23 ülkeye ulaştığı bildirildi.
Genetik Yapısında Önemli Değişiklikler
BA.3.2 varyantı, 2021'de ortaya çıkan Omicron varyantı soyundan geliyor ancak önemli genetik farklılıklar taşıyor. Bu yeni varyant, virüsün hücrelere girişini sağlayan "spike" (diken) proteininde yüzde 70 ila 75 oranında genetik değişiklik içeriyor. Bu protein aynı zamanda COVID-19 aşılarının hedef aldığı ana yapı olduğu için, değişimler bağışıklık sisteminin virüsü tanımasını zorlaştırabiliyor.
Virginia Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Doç. Dr. Kyle B. Enfield, mevcut COVID-19 aşılarının son yıllarda baskın olan JN.1 varyantı ve türevlerine karşı geliştirildiğini belirtiyor. Ancak BA.3.2'nin bu varyantlardan genetik olarak belirgin şekilde ayrıldığını ifade ediyor.
Aşıların Etkinliği Düşebilir
Enfield, The Conversation dergisindeki yazısında durumu şöyle açıklıyor: "Uzun yıllar sonra gördüğünüz birini tanımak mümkündür, ancak görünümündeki değişiklikler nedeniyle bu biraz zaman alır. Virüs de benzer şekilde değiştiğinde, bağışıklık sistemi onu tanımakta gecikebilir."
Bu durum, aşıların hâlâ koruyucu olmasına rağmen, bağışıklık sisteminin yeni varyanta karşı tepki vermesinin daha uzun sürebileceği anlamına geliyor. Mevcut aşıların bu varyanta karşı daha az etkili olabileceği değerlendiriliyor.
Daha Bulaşıcı Ama Daha Ağır Değil
BA.3.2'nin en dikkat çeken özelliği, bağışıklık sisteminden kısmen kaçabilme yetisi. Bu nedenle daha fazla kişiyi enfekte etme potansiyeline sahip olduğu düşünülüyor. Ancak mevcut verilere göre, şu ana kadar varyantın daha ağır hastalığa yol açtığına dair bir kanıt bulunmuyor. Ölüm oranını artırdığına dair de herhangi bir veri yok.
Yine de özellikle kronik hastalığı olan bireyler için enfeksiyon riski devam ediyor. Bu nedenle uzmanlar, risk grubunda yer alan kişilerin bireysel durumlarına uygun önlemler için sağlık profesyonellerine danışmasını öneriyor.
Korunma Önlemleri Kritik
Yeni varyantın yayılmasıyla birlikte uzmanlar temel korunma önlemlerinin önemini yeniden hatırlatıyor. Doç. Dr. Enfield, "Özellikle kaliteli maskelerin (N95/KN95) kullanımı, el hijyeni ve hastalık belirtileri gösterildiğinde evde kalmak, bulaşma zincirini kırmak açısından kritik" değerlendirmesini yapıyor.
Uzmanlar ayrıca kalabalık ve kapalı ortamlarda geçirilen sürenin azaltılmasının da enfeksiyon riskini düşüren önemli bir faktör olduğunu belirtiyor. BA.3.2 varyantının bu hafta ABD'ye de sıçradığı bildirilmiş durumda.
