Avrupa Komisyonu, Ukrayna'ya 90 milyar euroluk kredi paketi kapsamında yapılacak ilk ödeme için teknik ve yasal hazırlıkları sürdürüyor. Ancak Macaristan'ın sürdürdüğü veto nedeniyle kredi paketinin uygulanması engellenmeye devam ediyor. AB yetkilileri, Macaristan ile yaşanan krizin ancak 12 Nisan'da yapılacak seçimlerin ardından çözülebileceğini kabul ediyor.
Druzhba Petrol Boru Hattı Anlaşmazlığı
Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, Ukrayna ile Druzhba petrol boru hattı üzerinden yaşanan anlaşmazlık nedeniyle mali yardım paketini bloke ediyor. Kiev yönetimi, Rus İHA saldırısı sonrası altyapının ağır hasar gördüğünü ve onarılması gerektiğini savunurken, Budapeşte hattın 12 Nisan seçimlerini etkilemek amacıyla kasıtlı olarak kapatıldığını iddia ediyor.
Orbán bu ayın başlarında yaptığı açıklamada "Petrol yoksa para da yok" diyerek, boru hattı açılana kadar yardımı engelleyeceğini açıkça belirtmişti. Brüksel'deki yetkililer, Ukrayna karşıtlığını seçim kampanyasının merkezine oturan Orbán'ın vetosunun en azından seçim sonrasına kadar süreceğini öngörüyor.
90 Milyar Euroluk Paketin Detayları
Planlanan program kapsamında 2026 yılı için 45 milyar euro tahsis edilecek. Bu tutarın 16,7 milyar eurosu mali destek, 28,3 milyar eurosu ise askeri destek için kullanılacak. Kalan 45 milyar euronun 2027 yılı için ayrılması planlanıyor.
Dikkat çeken bir detay olarak, Ukrayna'nın dünya genelinden düşük maliyetli parçalar temin edebilmesini sağlamak amacıyla İHA harcamaları "Avrupa Malı" kriterinden muaf tutulacak. Çarşamba günü yardım programının temelini oluşturan dört belgeden ilki yayımlanırken, diğer üçünün önümüzdeki günlerde tamamlanması bekleniyor.
Komisyon Hazırlıklarını Sürdürüyor
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Ukrayna'ya 90 milyar euroluk krediyi ulaştıracağız. Cesur Ukrayna halkının ve onların özgürlük mücadelesinin tam ve kararlı bir şekilde arkasındayız" ifadelerini kullandı.
Macaristan, Slovakya ve Çekya krediden muafiyet aldıkları için oylama sürecine dahil edilmeyecek. Bu durumun kurum içi onay sürecini kolaylaştırması beklense de asıl engel, AB'nin ortak bütçesinde yapılacak ve oybirliği gerektiren düzenlemede yatıyor. Macaristan, oybirliği kuralının geçerli olduğu bu tek noktada veto yetkisini kullanıyor.
Seçim Sonrası Senaryolar
AB yetkilileri, 12 Nisan seçimlerinin ertesi günü için farklı senaryoları masada tutuyor. Mevcut anketler, Orbán'ın genç rakibi Péter Magyar'ın çift haneli farkla gerisinde olduğunu gösteriyor. Muhalif lider Magyar'ın kazanması durumunda vetonun hızla kalkacağı umulurken, Orbán'ın kazanması halinde tavrını daha da sertleştirmesinden endişe ediliyor.
Komisyon, kriz çözülür çözülmez 90 milyar euroluk krediden ilk ödemeleri başlatabilmek için gerekli tüm mekanizmaları hazır tutmaya çalışıyor. Brüksel, bu adımlarla savaşın yıprattığı Ukrayna bütçesini ağır kesintilerden korumayı hedefliyor.
