ABD Başkanı Donald Trump, İngiliz gazetesi The Telegraph'a verdiği demeçte, Amerika'nın NATO'dan ayrılmasını ciddi bir şekilde değerlendirdiğini açıkladı. Trump'ın açıklaması, 77 yıllık savunma ittifakında transatlantik ilişkilerde yaşanan krizin ciddiyetini bir kez daha gözler önüne serdi.
Trump, NATO'yu "her daim kağıttan kaplan olarak gördüğünü" söyleyerek aşağıladı ve "Bu arada Putin de bunu biliyor" diyerek Rusya Devlet Başkanı'na referans verdi. Bu açıklamalar, Rusya'yı en önemli tehdit olarak sınıflandıran Avrupa başkentlerinde şok etkisi yarattı.
Kongre Düzenlemesi Çekilmeyi Zorlaştırıyor
ABD'nin NATO'dan ani bir şekilde çekilmesi mümkün görünmüyor. ABD Kongresi'nde iki yıl önce, önceki başkan Joe Biden döneminde kabul edilen bir düzenleme, Trump'ın bu yönde atacağı adımları zorlaştırıyor. Düzenlemeye göre Trump, ABD'nin NATO'dan çekilmesini sağlamak için Senato'nun üçte ikisinin desteğini almak zorunda kalacak.
Bu nedenle Başkan Trump, keyfi bir kararla ABD'nin NATO'dan ayrılmasını sağlayamıyor. ABD Kongresi'nde gerekli desteği bulmasının zor olacağı belirtiliyor. Ancak uzmanlar, Trump'ın NATO'yu işlemeyen bir ittifak haline getirebileceği uyarısında bulunuyor.
İran Krizi NATO Gerilimini Artırdı
Trump'ın NATO eleştirileri, İsrail ile birlikte başlattığı İran saldırıları sonrasında yoğunlaştı. Trump, Avrupalı müttefiklerini İran savaşına "Bu bizim savaşımız değil" dedikleri için "korkaklıkla" suçladı ve "Kendiniz için savaşmayı öğrenmeye başlayın, ABD artık size yardım etmeyecek" mesajı verdi.
İlk başkanlığı döneminde de NATO'nun "köhneleştiğini" öne süren Trump, ABD'yi ittifaktan ayrılmanın eşiğine getirmişti. Şimdi İran krizini NATO'ya sırt çevirmek için bir bahane olarak kullanmak istediği değerlendiriliyor.
"NATO'nun En Büyük Krizi"
ABD'nin NATO nezdindeki eski büyükelçisi Ivo Daalder, transatlantik ilişkilerde tırmanan gerilim üzerine Avrupalılara dikkat çekici uyarılarda bulundu. Daalder kaleme aldığı yazıda, Trump'ın NATO'ya karşı uzun süredir devam eden düşmanlığının, ittifakın sadece bütünlüğünü değil temelini de tehdit ettiğini kaydetti.
Yaşanan gerilimi "NATO'da şimdiye kadar yaşanan en büyük kriz" olarak nitelendiren eski büyükelçi, geçmişte de NATO'da krizler yaşandığını ancak önceki krizlerin politika farklılıklarıyla ilgili olduğunu belirtti. Bu sefer krizin doğrudan NATO'nun temelini oluşturan kolektif savunma konusunda yaşandığına işaret etti.
Avrupa Kendi Savunmasını Güçlendiriyor
Avrupalı müttefikler bir süredir savunma ve güvenlik alanındaki işbirliklerini güçlendirmeye çabalıyor. NATO'yu "Avrupa'nın savunma ittifakına" dönüştürme çalışmaları hızlandırılıyor. Emekli diplomat Ivo Daalder, Avrupa hükümetlerine "Trump'ın Amerikası artık savaş zamanında sizler için güvenilir bir müttefik olamaz" uyarısında bulundu.
