Sivil toplum kuruluşu Oxfam'ın Panama Belgeleri'nin onuncu yılı dolayısıyla açıkladığı rapora göre, dünyanın en zengin yüzde 0,1'lik kesiminin yurt dışında sakladığı vergisiz servet, dünya nüfusunun yoksul yarısının toplam varlığını geride bırakıyor. En zengin 8 milyon kişinin serveti, en yoksul 4 milyar kişinin toplam varlığından daha fazla seviyeye ulaştı.
3,55 trilyon dolar gizli servet
Oxfam'ın tahminlerine göre, 2024 yılında yaklaşık 3,55 trilyon dolar tutarında servet vergi cennetlerinde ve bildirilmeyen hesaplarda saklandı. Bu miktar, Türkiye'nin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık 2,5 katına denk gelirken, Birleşmiş Milletler'e göre dünyanın en az gelişmiş 44 ülkesinin toplam ekonomisinin iki katından fazlasını oluşturuyor.
Rapora göre, bu gizli servetin yüzde 80'i dünyanın en zengin yüzde 0,1'lik kesimine ait bulunuyor. Bunun da yarısından fazlası en zengin yüzde 0,01'lik grupta toplanıyor. Vergilendirilmemiş offshore varlıkların küresel GSYH içindeki payının hâlâ yüzde 3,2 seviyesinde olduğu belirtildi.
Panama Belgeleri'nden sonra 10 yıl
2016'da yayımlanan Panama Belgeleri, ünlülerin, siyasetçilerin ve sporcuların da aralarında bulunduğu geniş bir ağın vergi kaçırma ve kara para aklama yöntemlerini gözler önüne sermişti. Panama merkezli hukuk ve danışmanlık şirketi Mossack Fonseca'dan sızdırılan 11,5 milyon dosyadan oluşan belgeler, 1976-2016 arasındaki 40 yıllık dönemi kapsıyor ve 2,6 terabaytlık hacmiyle tarihin en büyük finansal belge sızıntılarından biri kabul ediliyor.
Belgeler ilk olarak Alman Süddeutsche Zeitung muhabirlerine ulaştı. Gazete, verileri kamu yayın kuruluşları NDR, WDR ve 80 ülkeden araştırmacı gazetecilerle paylaştı. Oxfam, süper zenginlerin offshore yapıları kullanarak servet gizlemeye ve vergiden kaçınmaya devam ettiğini belirtti.
Demokrasi ve kamu hizmetlerine etki
Oxfam, süper zenginlerin vergi ödemekten kaçınmasının eşitsizliği artırdığını ve demokrasiyi zayıflattığını vurguladı. Kuruluşa göre, ödenmeyen vergiler okul, hastane ve iklim koruma gibi alanlarda kısıtlama anlamına geliyor. Otomatik bilgi paylaşımı gibi bazı ilerlemelere rağmen vergi kaçırma sorununun devam ettiği belirtildi.
Almanya'ya vergi politikası çağrısı
Oxfam, Almanya hükümetine uluslararası işbirliğini güçlendirme, vergi dairelerini destekleme ve küresel bir şeffaflık sicili oluşturma çağrısı yaptı. Kuruluş ayrıca, G20'de tartışılan milyonerler için en az yüzde 2'lik küresel asgari verginin Almanya'da uygulanmasını ve bu verginin uluslararası düzeyde hayata geçirilmesi için çaba gösterilmesini istedi.
