Çin'in güney kenti Guangzhou'da 62 yaşındaki Fransız vatandaşı Chan Thao Phoumy'ye idam cezası uygulandığını Fransa Dışişleri Bakanlığı duyurdu. Phoumy, 2010 yılında ülkede uyuşturucu ticareti suçundan müebbet hapis cezasına çarptırılmış, daha sonra yapılan yeni yargılamada ölüm cezası almıştı.
Fransa'dan Sert Tepki
Fransız makamları infazı şiddetle kınadıklarını açıklayarak "hayrete düştüklerini ve dehşete kapıldıklarını" belirttiler. Fransa Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, "Af için gösterdiğimiz çabalara rağmen, Çinli yetkililer yıllarca hapis cezasından sonra onu idam etme kararı aldılar" ifadelerini kullandı.
Bakanlık ayrıca Chan Thao Phoumy'nin savunmasının son duruşmaya erişim hakkının engellenerek haklarının ihlal edildiğini vurguladı. Uluslararası hukuka göre sanıkların adil yargılanma hakkı bulunduğunu hatırlatan Fransa, bu durumun kabul edilemez olduğunu bildirdi.
Diplomatik Çabalar Sonuçsuz Kaldı
Fransa Dışişleri Bakanı Barrot'un Çinli mevkidaşı Wang Yi ile diplomatik çözüm bulmak amacıyla birden fazla kez görüştüğü öğrenildi. Ancak bu diplomatik temaslar infazın önlenmesi konusunda sonuç vermedi.
Chan Thao Phoumy 2005 yılında gözaltına alınmış ve 2010'da müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı. Daha sonra "yeni unsurlar" ortaya çıktığı gerekçesiyle - bu unsurlar hiçbir zaman kamuoyuyla paylaşılmadı - tekrar yargılandı. Guangzhou mahkemesi tarafından metamfetamin üretimi, taşınması, kaçakçılığı ve ticareti suçlarından ölüm cezasına çarptırıldı.
Uyuşturucu Ağının Parçası Olduğu İddia Edildi
Phoumy'nin 1999-2003 yılları arasında Çin'de tonlarca sentetik uyuşturucu üreten bir ağın parçası olduğu iddia edilmişti. Laos doğumlu olan Fransız vatandaşının, kristal met olarak da bilinen metamfetamin ticaretinde rol aldığı öne sürülmüştü.
Laos, Çin'in güneyinde yer alan ve 19. ile 20. yüzyıllar arasında Fransız Hindiçini kolonisinin parçası olan bir ülke. 1953'te Fransa'dan bağımsızlığını kazanan Laos ile Fransa arasında güçlü diplomatik bağlar bulunuyor.
Çin'de Ağır Cezalar Rutin
Uluslararası Af Örgütü Amnesty International'ın verilerine göre, Çin'de mahkum olan kişilere şiddet içermeyen suçlar için bile müebbet hapis veya idam cezası gibi ağır cezalar veriliyor. Uyuşturucu kaçakçılığı ve yolsuzluk gibi suçlar da bu kapsamda değerlendiriliyor. Örgüt, Çin'de adil yargılamaların sık görülmediğini belirtiyor.
Çin'de temyiz başvurusunda bulunan sanıkların daha ağır ceza alması durumu da sıkça yaşanıyor. Benzer bir durum Kanadalı Robert Schellenberg'in başına gelmişti. 2014'te uyuşturucu kaçakçılığından gözaltına alınan Schellenberg, 2019'da 15 yıl hapis cezası almış, ancak yeni yargılamada idam cezasına çarptırılmıştı. Şubat ayında Çin'in bu kararı geri aldığı ve yeni bir yargılamanın yapılacağı duyuruldu.
Yurtdışında İdam Cezası Alan Fransızlar
İdam Cezasına Karşı Birlikte Derneği'nin (ECPM) verilerine göre 2025 yılında toplam beş Fransız vatandaşı yurtdışında idam cezasına çarptırıldı. Bunlar arasında Cezayir'de bir Fransız kadın ile 1994'teki Marakeş saldırısından dolayı Fas'ta mahkum edilen iki Fransız erkek bulunuyor. 2007'de Endonezya'da idam cezası alan bir diğer Fransız Serge Atlaoui'nin durumu ise devam ediyor.
