Türkiye Anayasa Mahkemesi (AYM), Gezi Parkı davası kapsamında hapis cezasına çarptırılan Tayfun Kahraman'ın haklarının ihlal edildiğine ikinci kez hükmetti. Mahkeme, oy birliği ile Kahraman'ın "adil yargılanma" ve "bireysel başvuru" haklarının ihlal edildiğine karar verdi.
Tayfun Kahraman, AYM'nin 31 Temmuz 2024 tarihinde verdiği ihlal kararının gereğinin İstanbul 13'üncü Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle mahkemeye yeniden başvurmuştu. İlk kararda AYM, Gezi olaylarında yaşanan şiddet olayları ile Tayfun Kahraman'ın eylemleri arasında illiyet bağı kurulmadığı sürece olaylardan Kahraman'ın doğrudan sorumlu tutulamayacağına hükmetmişti.
Yargılama Süreci ve Ceza
Tayfun Kahraman, Gezi davası kapsamında 25 Nisan 2022 tarihinde "hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçlamasıyla 18 yıl hapis cezasına çarptırılmış ve tutuklanmıştı. AYM'nin geçen yıl verdiği hak ihlali kararına rağmen İstanbul 13'üncü Ağır Ceza Mahkemesi bu karara uymayı reddetmiş ve Kahraman cezaevinde kalmaya devam etmişti.
Kahraman'ın yakınları ve avukatları, 2005 yılında "Multipl Skleroz" (MS) teşhisi alan Kahraman'ın sağlık durumunun cezaevinde kötüleştiğini belirtiyor. Kahraman 4 yıldır cezaevinde bulunuyor.
Hukuk Çevrelerinden Tepkiler
Türkiye Barolar Birliği Başkanı Erinç Sağkan, AYM'nin ikinci kez hak ihlali kararı vermesini değerlendirerek, "Anayasa Mahkemesi, Tayfun Kahraman hakkında tekrar hak ihlali kararı vererek, ilk kararının yerine getirilmemesini bireysel başvuru hakkının ihlali olarak kabul etti" dedi.
Sağkan, kararın uygulanmasının "Anayasal devlet ilkesi bakımından zaruri" olduğunu vurgulayarak, "Aksi durum Can Atalay dosyası süreci ile birlikte değerlendirildiğinde bireysel başvuru sisteminin iflası anlamına gelecektir" ifadelerini kullandı. Barolar Birliği Başkanı ayrıca, ilk kararı uygulamayan hakimlerin disiplin suçu işleyerek hak ihlaline sebebiyet verdiklerinin bu kararla tekrar sabit olduğunu belirtti.
Siyasi Tepkiler
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, AYM'nin aldığı ikinci ihlal kararı üzerine yaptığı açıklamada Kahraman'ın tahliye edilmesini istedi. Özel, "Anayasa Mahkemesi, 4 yıldır hepimizin yerine hapis yatan yol arkadaşımız Tayfun Kahraman hakkında hak ihlali kararı vermişti. Ama tüm kurumlar için bağlayıcı olan bu karara mahkeme uymuyordu" dedi.
"Anayasa Mahkemesi bu kez bir kez daha, üstelik oy birliği ile hak ihlali kararı verdi. Yani artık tartışma bitmiştir. Tayfun Kahraman bir an önce tahliye edilmelidir" ifadelerini kullanan Özel, AYM kararının bir an evvel uygulanması gerektiğini vurguladı.
AYM'nin ikinci kez verdiği bu karar, Türkiye'de yüksek mahkeme kararlarının alt mahkemeler tarafından uygulanmaması sorununun boyutlarını gözler önüne seriyor. Kahraman'ın durumu, benzer süreçte olan Can Atalay vakasıyla birlikte bireysel başvuru sisteminin işleyişi konusunda tartışmaları da beraberinde getiriyor.
