ABD Yüksek Mahkemesi bugün, Başkan Donald Trump'ın "doğumla vatandaşlık" uygulamasını iptal eden kararnamesini görüşmeye aldı. Ülkede yasa dışı ya da geçici statüde bulunan ebeveynlerin ABD'de doğan çocuklarına vatandaşlık verilmesini durduran bu karar, Trump'ın ikinci döneminin ilk gününde imzalanmıştı.
Yargıçlar bugünkü oturumda, New Hampshire'da kararı iptal eden alt mahkeme hükmüne karşı Trump yönetiminin yaptığı itirazı dinliyor. Trump'ın bizzat duruşmaya katılması bekleniyor ve bu gerçekleşirse, görevdeki ilk başkan olarak ülkenin en yüksek mahkemesinde sözlü duruşmaya iştirak edecek.
Kararname henüz hiçbir yerde yürürlükte değil
Trump'ın doğumla vatandaşlık kararnamesi, farklı mahkemeler tarafından engellendiği için şu ana kadar ülke genelinde hiçbir yerde yürürlüğe girmedi. Mahkemenin nihai kararını yaz başında açıklaması bekleniyor.
Bu politika, Trump döneminde Yüksek Mahkeme'nin önüne nihai karar için gelen ilk göçmenlik düzenlemesi oldu. Mahkeme daha önce, Trump'ın "acil durum" yetkisine dayanarak uyguladığı gümrük vergilerini iptal etmişti.
1868'den beri süren uygulama değişebilir
Eğer mahkeme Trump lehine karar verirse, 1868'de kabul edilen Anayasa'nın 14'üncü Değişikliği ile 1940'tan bu yana yürürlükte olan federal yasanın ABD topraklarında doğan herkese vatandaşlık verdiğine ilişkin yerleşik anlayış kökten değişecek.
Alt mahkemeler, 1898 tarihli Wong Kim Ark kararına atıf yaparak kararnamenin Anayasa ve federal yasaya aykırı olduğu yönünde hükümler verdi. Bu kararda, Çinli ebeveynlerden ABD'de doğan bir çocuğun vatandaş olduğuna hükmedilmişti.
250 bin bebek etkilenecek
Trump yönetimi, yaygın vatandaşlık yorumunun yanlış olduğunu savunuyor ve ABD vatandaşı olmayan ebeveynlerin çocuklarının "ABD'nin yargı yetkisine tabi olmadığını" öne sürüyor. Başsavcı John Sauer, mahkemenin "Anayasa'nın anlamına ilişkin uzun süredir devam eden yanlış anlamaları düzeltmesi gerektiğini" belirtti.
Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği Hukuk Direktörü Cecillia Wang ise "ABD Başkanı, Amerikan vatandaşlığının tanımını kökten yeniden yazmaya çalışıyor" dedi. Göç Politikası Enstitüsü ile Pennsylvania Eyalet Üniversitesi Nüfus Araştırma Enstitüsü'nün araştırmasına göre yaklaşık 250 bin bebek bu karardan etkilenecek.
