İsrail parlamentosu Knesset'in Pazartesi günü onayladığı yeni idam yasasının ardından, aralarında İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Uluslararası Af Örgütü, Caritas Europa, Oxfam ve Pax Christi International'ın da bulunduğu 26 insan hakları ve insani yardım örgütü, Avrupa Birliği'nden (AB) İsrail'e yaptırım uygulamasını talep etti. Örgütler, 2000 yılında imzalanan AB-İsrail Ortaklık Anlaşmasındaki ticaret bölümünün askıya alınması çağrısında bulundu.
Yasa Fiilen Sadece Filistinlileri Hedefliyor
Knesset'in onayladığı yasaya göre, "İsrail devletinin varlığına son verme amacıyla, bir İsrail vatandaşına veya İsrail'de ikamet eden birine zarar vermek niyetiyle kasıtlı olarak bir kişinin ölümüne neden olan" herkese idam veya müebbet hapis cezası verilecek. Yasa özellikle İsrail işgali altındaki Batı Şeria'da askeri mahkemeler tarafından terör eylemi olarak nitelendirilen cinayet suçu işlemekten suçlu bulunan Filistinlileri hedef alıyor.
İşgal altındaki bölgelerde yaşayan Filistinliler çoğunlukla askeri mahkemelerde yargılanırken, aynı suçları işleyen İsrailliler sivil mahkemelerde yargılanıyor. Uzmanlara göre askeri mahkemelerin mahkumiyet oranları sivil mahkemelere göre çok daha yüksek bulunuyor.
AB'nin İdam Cezasına Karşı Tutumu Hatırlatıldı
26 örgütün Perşembe günü yaptığı açıklamada, idam cezasının fiilen yalnızca Filistinlileri etkileyeceği vurgulanarak AB'nin idam cezasına karşı tavizsiz tutumu hatırlatıldı. Hukukçulara göre İsrail'de kabul edilen yasa, adil yargılanma garantisi içermediği için uluslararası insani hukuk ve koruma hükümleriyle çelişiyor.
Açıklamada yasanın kabulü, "Filistinlilere yönelik ayrımcı politika ve uygulamalar şemasının bir parçası" olarak nitelendirildi. Batı Şeria'nın belirli bölgelerindeki Yahudi yerleşim inşaatı, din özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar, gazetecilere yönelik saldırılar ve Doğu Kudüs'teki zorunlu tahliyeler de İsrail'in AB'nin kırmızı çizgilerini aştığına örnek gösterildi.
Türkiye ve Müslüman Ülkelerden Ortak Kınama
Nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan çok sayıda ülke, İsrail'in terör suçlamalarıyla mahkum edilen Filistinliler için getirdiği idam cezası yasasını sert şekilde eleştirdi. Perşembe günü yayımlanan ortak bildiride, kabul edilen yasanın "bölgesel istikrarı" tehdit ettiği belirtildi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Ürdün'ün de aralarında bulunduğu çok sayıda ülkenin dışişleri bakanlarının imzaladığı bildiride, "Bu yasanın, özellikle Filistinli tutuklulara yönelik ayrımcı uygulaması göz önüne alındığında gerilimleri daha da artırma riski taşıdığı" vurgulandı.
İnsan hakları örgütlerinin AB'den talep ettiği yaptırım kararının alınıp alınmayacağı, Avrupa Birliği'nin yakın dönemdeki tutumu ile netleşecek. AB'nin İsrail ile olan ticari ilişkilerinin askıya alınması durumunda, bölgedeki gerilimin daha da artması bekleniyor.
